Алютик кыл
Ладъянъёсты лыдӟон
(«Сугпиак кыл» бамысь кудланьтэмын)
Алютик кыл | |
| Аслаз нимыз | Sugcestun |
| Территориез) | Америкалэн ОШ (Аляска) |
| Вераськисьёсыз | ог 400 адями |
| Алфавитэз | Латиница |
| Кыллэн кодэз | |
| ISO 639-1 | |
| ISO 639-2 | ypk |
| ISO 639-3 | ems |


Алютик кыл яке Сугпиак кыл, Супик кыл (аслаз нимыз: Sugcestun, Sugtʼstun, Sugtestun, Alutiitstun) — Эскимос-алеут кылъёслэн семьяысьтызы эскимос юпик кылъёслэн огинязы (группаязы) пырись кыл. Америкалэн Огазеяськем Штатъёсаз Аляска штатын улӥсь алютикъёслэн кылзы.
Диалектъёсыз
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]Алютик кыллэн диалектъёсыз:
- Шунды пуксён пал алютик (алют. Kaniagmiut; англи кылын Koniag Alutiiq, Koniag dialect, Alutiiq (sensu stricto))
- Mainland шунды пуксён пал алютик (англи кылын Koniag Alutiiq of Alaska Peninsula)
- Ugaassarmiut (англи кылын Ugashik subdialect)
- Katmai (англи кылын Katmai subdialect)
- Остров шунды пуксён пал алютик (англи кылын Koniag Alutiiq of Kodiak Island)
- Qik'rtarmiut Sugpiat яке Qik'rtarmiut Alutiit
- (англи кылын Southern subdialect). Кодиак островын Akhiok но Old Harbor каръёсаз.
- (англи кылын Northern subdialect). Кодиак островын Karluk, Larsen Bay, Port lions, Ouzinkie но Кодиак каръёсаз.
- Tangirnarmiut. Tangirnaq (Woody Island) островын.
- Qik'rtarmiut Sugpiat яке Qik'rtarmiut Alutiit
- Mainland шунды пуксён пал алютик (англи кылын Koniag Alutiiq of Alaska Peninsula)
- Шунды ӝужан пал алютик (англи кылын Chugach Alutiiq, Chugach dialect, Chugach Eskimo, Sugpiaq (sensu stricto))
- Mainland шунды ӝужан пал алютик (ингл. Chugach Alutiiq of Kenai Peninsula). Рахунар: Unegkurmiut, Yalegmiut.
- Остров шунды ӝужан пал алютик (алют. Chugachigmiut; ингл. Chugach Alutiiq of Prince William Sound, Chugach proper). Калыкъёсыз: Tyanirmiut, Shuqlurmiut, Nutyirmiut, Palugvirmiut, Alukarmiut, Atyarmiut, Talitlarmiut, Kangirtlurmiut, Ugalakmiut.
Алютик алфавит
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]| A | C | E | F | G | Gw | Hm | Hn | Hng | I | K | Kw | L | Ll | M | N | Ng | P | Q | R | . | S | T | U | V | W | Y |
| a | c | e | f | g | gw | hm | hn | hng | i | k | kw | l | ll | m | n | ng | p | q | r | R | s | t | u | v | w | y |
Лыд нимъёс
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]| Шунды пуксён пал алютик | Шунды ӝужан пал алютик | удмурт ним |
| allringuq / allriluq | all’inguq (Chenega) allringuq (Nanwalek, Port Graham) |
одӥг |
| mal’uk | atel’ek (Chenega) malruk / mall’uk (Nanwalek, Port Graham) |
кык |
| pingayun | pinga’an (Chenega) pingayun (Nanwalek, Port Graham) |
куинь |
| staaman | staaman (Chenega, Nanwalek, Port Graham) | ньыль |
| talliman | talliman (Chenega, Nanwalek, Port Graham) | вить |
| arwilgen | arwinlen (Chenega) arwilgen (Nanwalek, Port Graham) |
куать |
| mallrungin | maquungwin (Chenega) mallruungin (Nanwalek, Port Graham) |
сизьым |
| inglulgen | inglulen (Chenega, Nanwalek, Port Graham) | тямыс |
| qulnguyan | qulnguan (Chenega, Nanwalek, Port Graham) | укмыс |
| qulen | qulen (Chenega, Nanwalek, Port Graham) | дас |
Толэз нимъёс
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]| Шунды пуксён пал алютик[1] | Шунды ӝужан пал алютик[2] | удмурт ним |
| Cuqllirpaaq Iraluq | . | Толшор |
| Nanicqaaq Iraluq | Yaʼalungia’aq | Тулыспал |
| Kaignasqaq Iraluq | Ya’alullraaq | Южтолэзь |
| Uqna’isurt’sqaaq Iraluq | Saqulegciq | Оштолэзь |
| Nikllit Iraluat | Maniit Ya’allua | Куартолэзь |
| Naut’staat Iraluat | Iqallugciq | Инвожо |
| . | . | Пӧсьтолэзь |
| Alaganat Iraluat | Uksuam Ya’allua | Гудырикошкон |
| Qakiiyat Iraluat | Alusastuam Ya’allua | Куарусён |
| Kakegllum Iralua | . | Коньывуон |
| Quyawim Iralua | Kapkaanam Ya’allua | Шуркынмон |
| Qanim Iralua | . | Толсур |
Чӧлсконъёс
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]Чӧлсконъёс
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]- Alutiiq Museum, Alutiiq Word of the Week Archives (Шунды пуксён пал алютик)
- John E. Smelcer, Alutiiq Noun Dictionary and Pronunciation Guide , Common Nouns in Prince William Sound and Kenai Peninsula Region Alutiiq (Excluding Kodiak Island) (Шунды ӝужан пал алютик)
- Chugachigmiut, Regional Culture and Language Program