Уйпал Америка

Уйпал Америка (англ. North America, фр. Amérique du Nord, исп. América del Norte, Norteamérica) — Музъем планеталэн Ӝытпал полушарияз интыяськем материк. Уйпал Америкае ӵем дыръя Шор Америкаез пыртыло. Та континентлэн быдӟалаез — 20,36 млн км², шормуӵъёсыныз ӵош — 24 365 000 км².
Уйпал Америкаысь тужгес бадӟымесь шормуӵъёс: Гренландия, Канадаысь Арктика архипелаг, Вест-Индия но материклэн шунды пуксён пал ярдуръёсыз вӧзысь шормуӵъёс — Алеут шормуӵъёс, Александрлэн архипелагез, Шарлотта Королевалэн шормуӵъёсыз, Ванкувер но мукетъёсыз.
Уйпал Америкалэн уйпалаз — Уйпал Йӧ океан но Гудзон сюмез, шунды ӝужан палаз — Атлантик океан но Мексика сюмез, шунды пуксён палаз — Чалмыт океан но Калифорни сюмез. Бадӟымесь мукожъёсыз: уйшор палан — Бутия, Мелвилл, шунды ӝужан палан — Лабрадор, Флорида, Юкатан, шунды пуксён палан — Калифорния, Аляска, Сьюард.
Пумъёсыз
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]- Уйпал точкаез — Мёрчисон муныр, 71°50′ с. ш. 94°45′ з. д.HGЯO
- Лымшор точкаез — Марьято муныр, 7°12′ с. ш. 80°52′ з. д.HGЯO
- Шунды пуксён пал точкаез — Уэльсысь Принцлэн мунырез, 65°35′ с. ш. 168°05′ з. д.HGЯO
- Шунды ӝужан пал точкаез — Сент-Чарльз муныр, 52°24′ с. ш. 55°40′ з. д.HGЯO
Уйпал Америкаысь кунъёс но улосъёс
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]Эрико кунъёс
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]| Кун | Быдӟалаез (км²) |
Улӥсьёсыз (2008) |
Улӥсьёслэн плотностьсы (кв. иськемлы) |
Шоркарез |
|---|---|---|---|---|
| 442 | 88 000 | 199,1 | Сент-Джонс | |
| 13 943 | 342 000 | 24,5 | Нассау | |
| 430 | 256 000 | 595,3 | Бриджтаун | |
| 22 966 | 307 000 | 13,4 | Бельмопан | |
| 27 750 | 10 033 000 | 361,5 | Порт-о-Пренс | |
| 108 889 | 14 027 000 | 128,8 | Гватемала | |
| 112 492 | 7 466 000 | 66,4 | Тегусигальпа | |
| 344 | 104 000 | 302,3 | Сент-Джорджес | |
| 751 | 67 000 | 89,2 | Розо | |
| 48 671 | 10 090 000 | 207,3 | Санто-Доминго | |
| 9 984 670 | 33 573 000 | 3,4 | Оттава | |
| 51 100 | 4 579 000 | 89,6 | Сан-Хосе | |
| 109 886 | 11 204 000 | 102,0 | Гавана | |
| 1 964 375 | 112 322 757 | 57,1 | Мехико | |
| 130 373 | 5 743 000 | 44,1 | Манагуа | |
| 75 417 | 3 454 000 | 45,8 | Панама | |
| 21 041 | 6 163 000 | 293,0 | Сан-Сальвадор | |
| 539 | 172 000 | 319,1 | Кастри | |
| 389 | 109 000 | 280,2 | Кингстаун | |
| 261 | 52 000 | 199,2 | Бастер | |
| 9 629 091 | 311 630 000 | 32,7 | Вашингтон | |
| 5130 | 1 339 000 | 261,0 | Порт-оф-Спейн | |
| 10 991 | 2 719 000 | 247,4 | Кингстон |
Мукет улосъёс
[Тупатыны | бамлэсь кодзэ тупатоно]
- Американ Виргин шормуӵъёс (США)
- Ангилья (Великобритания)
- Аруба (Нидерланд)
- Бермуд (Великобритания)
- Бонэйр, Синт-Эстатиус но Саба (Нидерланд)
- Британ Виргин шормуӵъёс (Великобритания)
- Гваделупа (Франция)
- Гренландия (Дания)
- Кайман шормуӵъёс (Великобритания)
- Клиппертон (Франция)
- Кюрасао (Нидерланд)
- Мартиника (Франция)
- Монтсеррат (Великобритания)
- Навасса (США)
- Пуэрто-Рико (США)
- Сен-Бартельми (Франция)
- Сен-Мартен (Франция)
- Сен-Пьер но Микелон (Франция)
- Синт-Мартен (Нидерланд)
- Теркс но Кайкос (Великобритания)